Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası (KMTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Buluntu, Adıyaman'da deprem bölgesi oda başkanlarının düzenlediği basın toplantısında konuştu. Buluntu, bölgenin büyük zorluklarla mücadele ettiğini vurgulayarak, “Bu sorun bu şehirde yaşayan insanların, depremden zarar gören vatandaşlarımızın meselesidir. Mücbir sebep hâli şartsız, teminatsız olarak uzatılmalıdır.” dedi.
Depremden etkilenen kentlerin Ticaret ve Sanayi
Odalarının başkanları, Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya ile
Gaziantep’in İslahiye ve Nurdağı ilçelerinde 31 Ağustos'ta sona erecek mücbir
sebep hâlinin uzatılması için çağrıda bulundu.
Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası ev sahipliğinde
düzenlenen toplantıya, KMTSO Başkanı Mustafa Buluntu, Adıyaman TSO Başkanı
Mehmet Torunoğlu, Malatya TSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Antakya TSO
Başkanı Hikmet Çinçin, İslahiye Ticaret Odası Başkanı Selahattin Türkmen, ATSO
Meclis Başkanı Abdulgani Bereket, Adıyaman Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği
Başkanı Ziya Duranay, Adıyaman OSB Başkanı Abdulkadir Çelenk, Adıyaman Ticaret
Borsası Başkanı Mahmut Fırat ile bölgenin mali müşavirler odası başkanları
katıldı.
“TÜM
BÖLGEMİZİN SORUN VE SIKINTILARI ORTAKTIR”
Toplantıda konuşan KMTSO Başkanı Mustafa Buluntu, tüm bölgenin sorunlarının
ortak olduğundan bahsederek, şunları kaydetti: “6 Şubat’ta hep birlikte asrın
felaketini yaşadık. Binlerce canımızı kaybettik. Deprem şehitlerimiz oldu;
esnafımızdan, tüccarımızdan, vatandaşlarımızdan pek çok insanı yitirdik. Biz de
bu felakette kendi genel sekreterimizi kaybettik. Allah bir daha böyle acılar
yaşatmasın. Bugün, aslında tüm bölgemizin sorunları ortaktır.
“KMTSO
OLARAK SORUNLARIN HAMİLİĞİNİ ÜSTLENİYORUZ”
Kahramanmaraş’ta 6 organize sanayi bölgemiz vardı. Depremde en büyük hasar
Erkenez Organize Sanayi Bölgemizde yaşandı. Yaklaşık 2 bin sanayi tesisimiz
ağır hasar gördü; makineler zarar gördü, iş gücü kaybı yaşandı. Ayrıca, küçük
sanayi sitemizdeki 2 bin 500 iş yerinden 1.200’ü ağır hasar aldı.
Kahramanmaraş’ta 30 bine yakın esnafımız bu depremden etkilendi. Esnaf
odalarımıza bağlı esnafımızın da benzer sorunları var ve biz de bu sorunların
hamiliğini üstleniyoruz.
“FİNANSMANA
ERİŞİMDE ZORLUK YAŞANIYOR”
Bugün itibariyle, organize sanayi bölgelerindeki sorunları sanayicilerimiz
kendi çabalarıyla çözmeye çalışıyor. Ancak, organize sanayi bölgelerinde
herhangi bir teşvikten veya kredi imkânından maalesef faydalanamadık. KGF kredilerine
başvurduğumuzda, en büyük firmamıza bile sadece 15 milyon TL’lik bir limit
tanımlandı. Ancak bu tutar, o tesisin sadece üç günlük elektrik giderini bile
karşılamıyor. Esnaflarımız için de durum pek farklı değil. Esnaf kefalet
kooperatiflerinden alınan kaynaklar yeterli değil. KOSGEB kredileriyle ilgili
olarak birçok sektörün dâhil edilmesi için mücadele ettik ve 400 bin TL ile 750
bin TL arasında bir kredi imkânı sağlamaya çalıştık. Ancak bu kaynaklar,
sorunların çözümünde yeterli olmadı. Bu sorunlar sadece ticaret ve sanayi
odalarının, esnaf odalarının veya organize sanayi bölgelerinin değil, hepimizin
sorunudur. 12 bine yakın kayıtlı üyemiz var ve her gün bu konularla ilgili
sayısız soru alıyoruz. 31 Ağustos’ta mücbir sebep hâli sona erecek. Hazine ve
Maliye Bakanlığımız, bireysel başvurularla uzatma yapılabileceğini belirtti
ancak bu durumun yaralara merhem olamayacağı kanaatindeyiz. Bina hasarı olmayan
ancak iş gücünü, cirosunu, işçisini kaybeden birçok esnaf ve firma var. Bu
kriterleri ayırmak ve her biri için ayrı bir süreç işletmek çok zor olacak.
“ZORLUKLARIN
ÜSTESİNDEN HEP BİRLİKTE GELECEĞİMİZE İNANIYORUZ”
Bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın nasıl bir değerlendirme yapacağı, bu
dilekçeleri nasıl kontrol edeceği henüz belirsizdir. Üstelik 2023 yılı mali
verilerimiz hâlâ sisteme işlenmiş değil. 356 mali müşavirimiz konteynerlerde
hizmet vermeye çalışıyor. Bu şartlarda ne beyanname verebiliriz ne de verilen
beyannameleri ödeyebiliriz. Faiz oranları %60’lara çıkmış durumda ve bu oranlarla
kredi almak neredeyse imkânsız. Depremde tesisleri hasar görmüş firmaların
krediye erişimi de yok denecek kadar az. Dolayısıyla Bölgedeki tüm sanayi ve
ticaret odaları ile el ele vererek ortak sorunlarımıza çözüm arıyoruz.
Devletimizden ve yetkililerden bu konularda destek bekliyoruz. Hep birlikte bu
zorlukların üstesinden geleceğimize inanıyoruz.
ORTAK
BİLDİRİ
• Depremden En Çok Etkilenen İl / İlçelerde, hayat henüz
normale dönmemiştir. Şartlar ve koşullar yeniden normale dönene kadar,
Esnaflarımız yeni iş yerlerine kavuşuncaya kadar Mücbir Sebep süresi mutlak
suretle uzatılmalıdır.
• Hatay’da gerçekleştirdiğimiz ortak basın toplantısı
sonrasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı Tarafından Açıklanan Mücbir Sebep
Hali’nin Uzatılması İçin Gereken Şartlar ve İstenen Bireysel Başvuru Şekli Kafa
Karışıklığına Yol Açmaktadır. Mücbir Sebep Hali Bu Bölgede, Kayıtsız Şartsız
Uzatılmalıdır.
• Olağan dönemler için yayınlanmış yasa ve
yönetmeliklerin, asrın felaketi diye adlandırılan 6 Şubat depreminin yarattığı
sıkıntıları gidermesi beklenemez. Deprem ile birlikte yeni sosyal, kültürel ve
ekonomik sorunlar ve sıkıntılar ortaya çıkmıştır. Bölgenin ihtiyacına dönük
yasa ve yönetmelikler acilen yayınlanmalıdır.
• Deprem İllerine Özel Teşvik Düzenlemeleri Hayata
Geçirilmelidir.
• Deprem İllerindeki Küçük Esnafa ve Serbest Meslek
erbaplarına yeni finansman paketleri hazırlanmalıdır.
• Depremzede işletmelere SGK ve BAĞKUR prim muafiyeti
getirilmelidir.
• Depremin verdiği sorunların yanında işgücünde problem
yaşayan işletmelere personel istihdam desteği sağlanmalıdır.
• Deprem bölgesinde faaliyet gösteren işletmeler
enflasyon düzeltmesi uygulamasından muaf tutulmalıdır.
• Deprem Bölgesindeki Mükellefler İçin Sermaye Kaybı ve
Borca Batık Olma Durumuna İlişkin Yeni Düzenlemeler hayata geçirilmelidir.
• Bölgemizdeki firmaların büyük bir kısmı küçük ve orta
ölçekte olup faaliyetini güç şartlar altında devam ettirmektedirler bu nedenle,
deprem bölgesi şehirlerde Enflasyon düzeltmesi uygulaması yıllık ve ihtiyarı olmalıdır.
• Kredi Garanti Fonu Tarafından Deprem Bölgesinde
Kullanılan Kredi Faiz Oranlarının Yeniden Değerlendirilmesi, Uygun Hale
Getirilmesi Gerekmektedir.
• Deprem İllerindeki Mükelleflerin KDV İade süreçleri
hızlandırılmalıdır.
• Deprem illerinde Zayi Belgesi Müracaatını yapamamış
olan Mükelleflere yeni bir ek süre tanınması, zayi olan defterlerin noter
onayının yapılmasının sağlanması ve takdir komisyonlarının etkinliğinin
arttırılması sağlanmalıdır.
• Deprem nedeniyle araçları hurdaya ayrılan vatandaşlarımıza,
yeni araç alımlarında ÖTV ve KDV indirimi uygulanmalıdır.
• Rezerv alan dışında kalan imarlı parsellerin yerinde
dönüşümü için verilen750 bin TL hibe 750.000 TL kredi ödemesi günümüz
enflasyonist ortam ve deprem etkisiyle oluşan ekonomik şartlar gibi nedenlerden
ötürü yetersiz kalmaktadır. Destek tutarları mutlak surette güncellenmelidir.
• Ek ihtiyaç duyulan nakit desteği için uygun faizli
banka kredileri devreye sokulmalıdır.
• İnşaat sektöründe İşgücü göçü yaşanması sebebiyle
oluşan maliyet artışları SGK prim muafiyeti ile desteklenmelidir.
• Damga Vergisi, Emlak Vergisi, MTV, ÇTV, Harç, Ücret vb.
Mali Yükümlülükler belli bir süre alınmamalı veya indirimli uygulanmalıdır.
• Deprem İllerinde Bulunan Mükellefler ile burada yeni
yatırım yapacak müteşebbisler için Amortisman Oranları % 50 arttırımlı
uygulanmalıdır.
• Deprem ile birlikte çok zor duruma düşen
şehirlerimizde, teşvik belgesi kapsamında yapılacak yatırımlarda %100 vergi
indirimi uygulaması tekrar getirilmelidir. Bu uygulama Yatırım yapmaya devam
eden, ya da yeni yatırım yapacak işverenlerimizin elini güçlendirecek ve deprem
bölgesi şehirlere yatırım yapmayı nispetten cazip hale getirecektir.
• Yatak sayılarında ciddi düşüş olan bölgemizde yeni
Turizm yatırımları uygun finansman paketleriyle desteklenmelidir.
• Deprem İllerinde bulunan Gelir ve Kurumlar Vergisi
Mükellefleri İçin Vergi Oranları indirimli uygulanmalıdır.
• Deprem Bölgesinde Gerçekleştirilecek Konut teslimlerine
İndirimli KDV Oranı uygulamasına devam edilmelidir.
• Mali müşavirlerin beyanları doğru verebilmesi adına
depremde zarar gören işletmeler için uygulanacak işlemler için açık ve net bir
yol haritası belirlenmelidir.
• Vergisel herhangi bir sonuç doğurmayan 2022 ve 2023
Yılı Yevmiye Defter Kapanış tasdiklerinden deprem bölgesi mükellefleri muaf
tutulmalıdır.
Asrın felaketi olarak tarihe geçen depremlerden sonra
Hayatın normalleşmesi için çok daha fazla zamana ihtiyaç vardır. Depremler
sonucunda meydana gelen yıkımların büyüklüğü ve oluşan mağduriyetin göz önünde
bulundurularak gerekli düzenlenmelerin yapılması Elzem ve acil bir ihtiyaç
haline gelmiştir.
